Skip to Content

Gorączka reumatyczna.

Listopad 14, 2016 • admin

Czym jest gorączka reumatyczna?

Gorączka reumatyczna, zwana też chorobą reumatyczną c zy chorobą reumatyczną serca, to choroba autoimmunologiczna prowadząca do patologicznych zmian w wielu narządach – przede wszystkim w sercu, stawach oraz ośrodkowym układzie nerwowym. Gorączka reumatyczna (zwana tez chorobą reumatyczną) to choroba autoimmunologiczna (czyli taka, której podłożem jest zaburzona praca układu odpornościowego), prowadząca do patologicznych zmian w wielu narządach – przede wszystkim w sercu, stawach oraz ośrodkowym układzie nerwowym. Gorączka reumatyczna jest związana z zakażeniem paciorkowcem β-hemolizujacym grupy A, jednak same objawy są nie tyle wynikiem samej obecności bakterii, co nieprawidłowej reakcji organizmu na ich obecność. Jest ona najczęstszą przyczyną nabytych wad serca u dzieci i młodych dorosłych. Szacuje się, że gorączka reumatyczna jest powikłaniem 0,3-3 % przypadków nieleczonego antybiotykami paciorkowcowego zapalenia gardła i migdałków. Większość zachorowań występuje u osób w wieku 6-15 lat (bardzo rzadko po 30 roku życia).photo1

Objawy i oznaki gorączki reumatycznej

Choroba rozpoczyna się najczęściej od zapalenia gardła lub migdałków podniebiennych wywołanego zakażeniem drobnoustrojem zwanym paciorkowcem beta-hemolizującycm z grupy A. Nawet jeśli nie zostaną zastosowane antybiotyki, dolegliwości powinny ustąpić. Po około 3 tygodniach od przebycia infekcji u około 30 % pacjentów ze skąpoobjawowym zapaleniem gardła pojawiają się objawy gorączki reumatycznej mogące wystąpić pod postacią:

-zapalenia dużych stawów – zapalenie występuje asymetrycznie, przebiega z typowym obrzękiem, silnym bólem, tkliwością i zaczerwienieniem skóry nad objętym zapaleniem stawem. Nieleczone trwa około 2-3 tygodni i nie powoduje trwałych uszkodzeń – „gorączka reumatyczna liże stawy i kąsa serce”;

-zapalenia serca – zapalenie swoim zasięgiem może objąć wsierdzie, mięsień sercowy oraz osierdzie. Najbardziej charakterystycznym objawem jest szmer serca związany z obecnością zapalenia w obrębie zastawki mitralnej lub aortalnej – rzadziej zastawek znajdujących się w okolicy „prawego serca”.  W zapisie EKG można zauważyć pewne nieprawidłowości wskazujące na uszkodzenie układu bodźco-przewodzącego serca (najczęściej blok przedsionkowo- komorowy I st.);

-pląsawicy – pod postacią mimowolnych ruchów, głównie mięśni twarzy i kończyn oraz chwiejności emocjonalne. Zazwyczaj pojawia się po około 1-7 miesiącach od zakażenia paciorkowcem i ustępuje bez leczenia po upływie 1-2 tygodni, najczęściej nie pozostawiając trwałych ubytków neurologicznych;

-zmian skórnych – pod postacią rumienia brzeżnego występującego na tułowi i częściach bliższych kończyn oraz pod postacią niebolesnych, przesuwalnych względem podłoża guzków Meyneta o wielkości 0,5-2 cm znajdujących się na powierzchniach wyprostnych stawów – ustępujących najczęściej w ciągu 2 miesięcy.

Co powoduje gorączkę reumatyczną?

Dokładna przyczyna choroby reumatycznej nie jest w pełni zrozumiała i znana. Jedną z możliwości jest to, że białka Streptococcus imitują zwykłe komórki w ciele. Układ odpornościowy jest przez to tak zdezorientowany, że mylnie atakuje zdrowe komórki organizmu. Ta reakcja immunologiczna powoduje wydzielanie ciepła, stan zapalny w zdrowych tkankach.

Jak diagonozowana jest gorączka reumatyczna?

Po potwierdzeniu w przeszłości infekcji paciorkowcem, pierwszy rzut gorączki reumatycznej rozpoznaje się na podstawie ≥2 dużych albo 1 dużego i 2 małych objawów:

Duże kryteria (objawy):

-wędrujące zapalenie stawów  (wielostawowe),

-zapalenie serca,

-guzki podskórne,

-rumień obrączkowaty (brzeżny),

-pląsawica (tzw. taniec św. Wita).

Małe kryteria (objawy):

-gorączka,

-bóle stawów,

-wzrost wskaźników ostrej fazy w badaniach laboratoryjnych (przyspieszony OB lub wzrost CRP),

-w zapisie EKG wydłużenie fragmentu krzywej EKG nazywanym odstępem PQ.

Jak jest leczona gorączka reumatyczna?

Profilaktyka choroby reumatycznej polega na leczeniu antybiotykami (najlepiej rozpocząć antybiotykoterapię w ciągu pierwszych 10 dni od momentu wystąpienia objawów zapalenia gardła) paciorkowcowego zakażenia górnych dróg oddechowych, co niemal całkowicie eliminuje ryzyko powikłań pod postacią choroby reumatycznej serca.  W przypadku osób, u których rozpoznano gorączkę reumatyczną, zaleca się ciągłą profilaktykę przeciwbakteryjną, ponieważ nawet bezobjawowe lub prawidłowo leczone ponowne paciorkowcowe zapalenie gardła może prowadzić do nawrotu choroby. Chorego z podejrzeniem gorączki reumatycznej przebiegającej z zajęciem serca, należy przyjąć do szpitala w celu dokładnej oceny i wdrożenia optymalnego sposobu leczenia. Inne postacie choroby (wielostawowe zapalenie, zmiany skórne czy pląsawicę – leczy się ambulatoryjnie). U pacjentów, u których doszło do nieodwracalnego, organicznego uszkodzenia zastawek serca (najczęściej zastawek „lewego serca”) konieczna może okazać się operacja chirurgiczna, polegająca na naprawie lub wymianie zastawki objętej procesem chorobowym.photo2

Categories: Artykuły

Dodaj komentarz

Your email address will not be published.